Thiếu máu là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách phòng ngừa thiếu máu

Tham vấn y khoa: Bs CK II Phạm Hưng Củng
Ngày Đăng: 13/01/2022
Lượt xem: 355
Tình trạng thiếu máu là một trong những sự thiếu hụt dinh dưỡng phổ biến nhất. Làm thế nào để bạn biết rằng mình đang có nguy cơ thiếu máu? Bài viết dưới đây sẽ cung cấp đầy đủ thông tin cho bạn. 
 
 
Menu xem nhanh

    1. Thiếu máu là bệnh gì?


    Thiếu máu là bệnh gì?

    Thiếu máu là tình trạng máu có số lượng hồng cầu thấp hơn so với bình thường. Đây là tình trạng rối loạn máu phổ biến nhất.

    Bệnh thiếu máu cũng có thể xảy ra nếu các hồng cầu không chứa đủ hemoglobin. Hemoglobin là một protein giàu chất sắt làm máu có màu đỏ. Protein này giúp các hồng cầu mang oxy từ phổi đến các phần còn lại của cơ thể.

    2. Nguyên nhân gây thiếu máu

    Có rất nhiều nguyên nhân gây thiếu máu, được phân thành 3 nhóm chính:
    • Thiếu máu do mất máu
    • Thiếu máu do sản xuất hồng cầu giảm hoặc bị lỗi
    • Thiếu máu do sự phá hủy tế bào hồng cầu

    2.1. Thiếu máu do mất máu

    Khi bị chảy máu, người bệnh có thể mất các tế bào hồng cầu. Khi cơ thể mất máu sẽ lấy nước từ các mô nằm bên ngoài mạch máu để bù dịch  cho các mạch máu làm loãng máu từ đó làm giảm số lượng hồng cầu. Mất máu có 2 trường hợp là cấp tính hoặc mãn tính.

    Một số nguyên nhân gây mất máu cấp tính như: chấn thương, phẫu thuật, sinh nở,…

     
    Mất máu do chấn thương
    Nguyên nhân gây thiếu máu

    Mất máu mãn tính thường là nguyên nhân gây thiếu máu có thể do:

    - Các bệnh về đường tiêu hóa: viêm loét dạ dày, ung thư, khối u,…

    - Phụ nữ đến kỳ kinh nguyệt, đặc biệt trong các trường hợp kỳ kinh kéo dài, mất quá nhiều máu.

    2.2. Thiếu máu do sản xuất hồng cầu giảm hoặc bị lỗi

    Ở dạng thiếu máu này, cơ thể không tạo đủ tế bào máu hoặc tế bào máu hoạt động không đúng chức năng. Điều này là do người bệnh không cung cấp đủ các khoáng chất và vitamin để cơ thể sản xuất tế bào máu và giúp các tế bào này hoạt động tốt. Một số bệnh liên quan đến những nguyên nhân gây thiếu máu này như:

    - Thiếu máu do thiếu sắt: xảy ra do cơ thể không có đủ chất sắt để tủy xương tạo ra huyết sắc tố, một phần của hồng cầu đưa oxy đến các cơ quan trong cơ thể.

    - Thiếu máu do thiếu vitamin: xảy ra khi cơ thể không nhận đủ vitamin B12 và folate. Đây là hai loại vitamin hỗ trợ tạo ra các tế bào hồng cầu.

    - Các vấn đề về tủy xương và tế bào gốc: Các vấn đề về tủy xương và tế bào gốc có thể khiến cơ thể bạn sản xuất không đủ các tế bào hồng cầu. Một số tế bào gốc nằm trong tủy xương sẽ phát triển thành tế bào hồng cầu, nhưng nếu không có đủ các tế bào gốc hoặc các tế bào gốc hoạt động không bình thường hoặc được thay thế bởi các tế bào khác như tế bào ung thư, thì sẽ dẫn đến triệu chứng thiếu máu.

    - Thiếu máu hồng cầu hình liềm.

    2.3. Thiếu máu do sự phá hủy tế bào hồng cầu

    Trong trường hợp các tế bào hồng cầu mỏng manh và có thể vỡ sớm hơn bình thường sẽ gây ra bệnh thiếu máu tán huyết. Một số nguyên nhân có thể dẫn đến tình trạng này bao gồm:

    - Cú sốc cho cơ thể như: nhiễm trùng, nọc độc của rắn hoặc nhện, một số loại thực phẩm.

    - Bệnh lupus ban đỏ.

    - Các bệnh truyền qua gen như: thiếu máu hồng cầu hình liềm, thalassemia và xuất huyết giảm tiểu cầu huyết khối.

    - Lách to khiến các tế bào hồng cầu bị phá hủy quá sớm.

    - Ghép mạch máu, van tim nhân tạo, bỏng nặng, rối loạn đông máu.

    3. Những triệu chứng và dấu hiệu của bệnh thiếu máu

    Trong trường hợp thiếu máu nhẹ, các triệu chứng bạn có thể nhận thấy như:

    - Cảm thấy cơ thể yếu hoặc mệt mỏi thường xuyên hơn so với bình thường, hoặc so với khi tập thể dục.

    - Nhức đầu, choáng váng nhẹ khi đứng dậy.

    - Tâm trạng cảm thấy gắt gỏng.

    - Gặp vấn đề về tập trung hay suy nghĩ.

     
    Triệu chứng của thiếu máu
    Triệu chứng của thiếu máu

    Nếu thiếu máu mạnh hơn, các triệu chứng có thể bao gồm:

    - Lòng trắng của mắt có màu xanh

    - Màu da nhợt nhạt, xanh xao

    - Tóc trở nên giòn và dễ gãy hơn.

    - Móng tay cũng trở nên giòn và mỏng, có thể có màu trắng hình hạt gạo xuất hiện bên trong. Đây là dấu hiệu báo hiệu người bệnh đang thiếu hụt dinh dưỡng.

    - Nhức đầu thường xuyên, hoa mắt chóng mặt, mất ngủ.

    - Lưỡi có thể trở nên đau, sáng bóng và có màu đỏ.

    Một số người bị thiếu máu có thể có cảm giác chán ăn, ăn không ngon miệng, xáo trộn giấc ngủ, gây ra khó thở khi tham gia các hoạt động thể chất. Về lâu dài có thể dẫn đến đau bụng và giảm chức năng của hệ thống miễn dịch.

    Ngoài những dấu hiệu trên, còn một số triệu chứng của thiếu máu cũng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến người bệnh bao gồm: nhịp tim nhanh và mạnh, khó thở, huyết áp thấp, đau bụng kinh dữ dội, chảy máu nhiều.

    4. Các yếu tố làm tăng nguy cơ gây thiếu máu

    Bạn sẽ có nguy cơ cao mắc bệnh thiếu máu nếu bạn gặp những vấn đề sau:

    - Chế độ ăn thiếu một số vitamin và khoáng chất: Một chế độ ăn uống ít sắt, vitamin B12 và folate làm tăng nguy cơ mắc bệnh thiếu máu.

    - Tiền sử gia đình: Nếu gia đình có tiền sử thiếu máu di truyền, như thiếu máu hồng cầu hình liềm, bạn cũng có nguy cơ bị tình trạng này

    - Rối loạn đường ruột: Rối loạn đường ruột ảnh hưởng đến sự hấp thu các chất dinh dưỡng ở ruột non– chẳng hạn như bệnh celiac và bệnh Crohn – tăng nguy cơ mắc bệnh thiếu máu. Bên cạnh đó, các phẫu thuật cắt bỏ hoặc phẫu thuật đến các bộ phận ruột non của bạn, nơi các chất dinh dưỡng được hấp thụ, cũng có thể dẫn đến thiếu máu.

    - Kinh nguyệt: Kinh nguyệt gây ra sự mất mát các hồng cầu. Phụ nữ chưa mãn kinh có nguy cơ bị thiếu máu do thiếu sắt cao hơn phụ nữ sau mãn kinh và nam giới.

     
    Thiếu máu ở phụ nữ kỳ kinh nguyệt
    Thiếu máu ở phụ nữ kỳ kinh nguyệt

    - Phụ nữ khi mang thai: Nếu đang mang thai, bạn có nguy cơ thiếu máu do thiếu sắt vì sắt dự trữ phải phục vụ cho khối lượng máu tăng lên cũng như là một nguồn hemoglobin cho em bé phát triển. Nếu bạn không dùng bổ sung thêm vitamin tổng hợp với axit folic và sắt sẽ làm tăng nguy cơ bị thiếu máu, tình trạng này còn kéo dài cả sau khi sinh hay còn gọi là thiếu máu sau sinh.

    - Bệnh mãn tính: Khi bị ung thư, suy thận, tiểu đường hoặc một tình trạng mãn tính khác, có thể dẫn đến sự thiếu hụt các tế bào hồng cầu, làm tăng nguy cơ bị thiếu máu. Mất máu chậm, mãn tính do vết loét trong cơ thể có thể làm cạn kiệt sắt của cơ thể, dẫn đến thiếu máu.

    - Tuổi tác: Những người trên 65 tuổi có nguy cơ thiếu máu cao.

    - Những yếu tố khác: Nghiện rượu cũng làm tăng nguy cơ thiếu máu. Tiền sử nhiễm trùng nhất định, bệnh về máu và rối loạn tự miễn dịch, tiếp xúc với hóa chất độc hại sử dụng một số loại thuốc có thể ảnh hưởng đến việc sản xuất hồng cầu cũng dẫn đến thiếu máu.

    5. Các đối tượng bị thiếu máu, mất máu

    - Người hay đau đầu, chóng mặt, mất ngủ.

    - Người mất máu sau chấn thương, phẫu thuật.

    - Người gầy yếu, kém ăn.

    - Bệnh nhân ung thư.

    - Bạn gái tuổi dậy thì.

    - Phụ nữ kỳ kinh nguyệt.

    - Phụ nữ sau sinh.

    - Trẻ em biếng ăn, còi cọc, chậm lớn.

     

    Các đối tượng bị thiếu máu, mất máu

    6. Phương pháp điều trị thiếu máu

    Để điều trị bệnh thiếu máu cần biết được các nguyên nhân gây ra tình trạng thiếu máu. Có một số phương pháp như sau:

    - Truyền máu

    - Corticosteroid hoặc các loại thuốc khác ức chế hệ miễn dịch

    - Một loại thuốc giúp tủy xương tạo ra nhiều tế bào máu hơn

    - Bổ sung sắt, vitamin B12, acid folic, hoặc vitamin và khoáng chất khác.

    Khi được chẩn đoán thiếu máu, người bệnh thường uống thuốc bổ sung sắt. Tuy nhiên bổ sung quá nhiều sắt vào cơ thể cũng không tốt vì nó dẫn đến thừa sắt. Bên cạnh đó, uống sắt cũng làm nóng trong, gây táo bón và nổi mụn. Vì vậy, người bệnh nên sử dụng các sản phẩm bổ máu từ thảo dược tự nhiên và có chế độ ăn uống khoa học, đủ chất. 


    - Sử dụng các thảo dược tự nhiên: sử dụng thảo dược là sự lựa chọn thích hợp ở người thiếu máu, giúp cung cấp hàm lượng sắt, acid folic và vitamin B12 tự nhiên cho cơ thể, tăng sản sinh tế bào hồng cầu, cải thiện số lượng và chất lượng máu trong cơ thể.

    Một số thảo dược có tác dụng tốt trong điều trị thiếu máu như: Đông trùng hạ thảo, đương quy, thục địa, xuyên khung, phục linh, bạch truật, kê nội kim, cam thảo. Việc sử dụng thảo dược hiện nay đang được nhiều người tin dùng vì tính an toàn và hiệu quả của nó, vừa bổ khí huyết, tăng số lượng và chất lượng máu vừa bồi bổ sức khỏe tổng thể.

    Đông trùng hạ thảo bổ máu
    Đông trùng hạ thảo hỗ trợ bổ khí huyết, cải thiện thiếu máu hiệu quả 
    Bổ Huyết Vinh Gia - Giải pháp an toàn, hiệu quả dành cho người thiếu máu với thành phần hoàn toàn từ tự nhiên như: đông trùng hạ thảo, thục địa, đương quy, xuyên khung, bạch truật, phục linh, cam thảo hỗ trợ bổ khí huyết, tăng cường sức khỏe tổng thể. (Chi tiết sản phẩm TẠI ĐÂY)

    Xem thêm:

    Chuyên gia nói gì về Bổ Huyết Vinh Gia?

    Bài thuốc số 1 Đông y dành cho người thiếu máu, mất máu

    - Chế độ ăn uống: tăng lượng tiêu thụ các thực phẩm giàu chất sắt, vitamin B12 và acid folic như thịt bò, cá, gan, đậu, các loại hạt, ngũ cốc, trái cây sấy khô, các loại rau lá xanh.

    7. Cách phòng ngừa thiếu máu

    Nhiều loại thiếu máu không thể phòng ngừa được. Nhưng chúng ta có thể phòng ngừa thiếu máu do thiếu sắt và thiếu máu do thiếu vitamin bằng một chế độ ăn uống giàu vitamin và khoáng chất, bao gồm:

    - Chất sắt: các thực phẩm giàu chất sắt như: thịt bò, thịt gia cầm, đậu lăng, ngũ cốc tăng cường chất sắt, rau lá xanh đậm và trái cây sấy khô.

     
    Bổ máu bằng chế độ ăn giàu sắt

    - Vitamin B12: thực phẩm giàu vitamin B-12 như: thịt, các sản phẩm từ sữa và các sản phẩm ngũ cốc, đậu nành.
     
    Bổ máu bằng thực phẩm giàu vitamin B12

    - Folate: có trong trái cây và nước ép trái cây, rau lá xanh đậm, đậu xanh, đậu phộng, các sản phẩm ngũ cốc như bánh mì, ngũ cốc, gạo và mì ống.

    - Vitamin C: Thực phẩm giàu vitamin C giúp kích thích hấp thu sắt, như: trái cây và nước ép cam quýt, ổi, dâu tây, một số loại rau như bông cải xanh, cà chua,…


    ⏭️Để được tư vấn và hỗ trợ miễn phí bởi các dược sĩ chuyên môn, bạn có thể liên hệ:

    Hotline: 0899.169.555

    Website: bohuyetvinhgia.vn

    Fanpage: Bổ Huyết Vinh Gia

    Shopee Mall: Viên nang Bổ Huyết Vinh Gia 
    Thông tin
    Bổ huyết vinh gia
    Bổ huyết vinh gia

    Lựa chọn liệu trình

    1 Tháng
    1 Tháng 2 Tháng3 Tháng6 Tháng
    2 lọ Kỳ Lực Đơn

    Giá: 250,000 đ